Materiał ościeżnicy
Cztery rodziny profili, bez podium
PVC, drewno, aluminium i drewno osłonięte aluminium zachowują się inaczej wobec słońca, wilgoci i szerokiego skrzydła. Żaden skrót „pięć komór” albo „ciepłe drewno” nie zastępuje przekroju i współczynnika ramy.
Publikacja · aktualizacja
PVC
Profil z tworzywa jest wielokomorowy. Liczba komór bywa używana jak ocena, choć o cieple decyduje też głębokość zabudowy, uszczelki i to, czym komory są wypełnione. W środku dłuższych elementów siedzi kształtownik stalowy albo inny wzmocnienie. Bez niego szerokie skrzydło łatwiej traci geometrię.
Ciemny kolor od strony słońca nagrzewa się mocniej niż biały. Producenci opisują wtedy ograniczenia wymiarów i sposób kompensowania wydłużeń. Warto znaleźć to zdanie w karcie, a nie zakładać, że antracyt zachowuje się jak biała rama z tego samego katalogu.
Do mycia zwykle wystarcza woda z łagodnym środkiem. Rozpuszczalniki i proszki ścierne niszczą powierzchnię. O rytmie przeglądu piszemy w konserwacji.
Drewno
Rama drewniana jest sztywna i daje się odnawiać powłokę, ale powłoka jest częścią wyrobu, nie ozdobą na końcu. Lazura albo farba ma chronić drewno przed wodą. Gdy pojawi się surowe miejsce przy dolnym ramiaku, wilgoć wchodzi tam najszybciej — od dołu, nie od szyby.
Gatunek i sposób klejenia warstw czytasz z dokumentacji, nie z koloru na zdjęciu. Okno sosnowe i dębowe nie mają wspólnego terminarza renowacji. Jeśli karta mówi o przeglądzie powłoki co kilka lat, to jest konkretniejsza wskazówka niż ogólne „drewno trzeba malować”.
Aluminium
Aluminium niesie duże szyby i wąskie podziały, dlatego widać je w przeszklonych ścianach. Metal sam w sobie dobrze przewodzi ciepło. W oknach ogrzewanych pomieszczeń profil ma przekładkę termiczną: wkładkę z tworzywa, która rozdziela część zewnętrzną i wewnętrzną kształtownika.
Profil bez takiej przekładki, spotykany w zabudowie nieogrzewanej, nie jest tym samym wyrobem co system do ściany domu. Przy porównaniu dwóch „okien aluminiowych” pytaj o głębokość przekładki i o Uf, czyli współczynnik samej ramy. Szerszy kontekst liczb jest w tekście o Uw, Ug i Uf.
Drewno i aluminium
Od mieszkania widać drewno, od deszczu aluminium. Nakładka przejmuje pogodę, drewno zostaje po stronie, gdzie da się je odnowić w suchych warunkach. To nadal dwa materiały: uszczelka między nimi i sposób odprowadzenia wody mają być opisane w przekroju, nie tylko na wizualizacji.
Taki układ nie „wygrywa” z PVC ani z samym drewnem. Zmienia tylko to, która powierzchnia starzeje się na słońcu, a która w pokoju.
Co wynotować z przekroju
- głębokość profilu w milimetrach,
- liczbę i układ uszczelek przylgowych,
- czy wzmocnienie dochodzi do narożników,
- Uf ramy oraz Uw całego okna — to nie są zamienniki, o czym jest osobny tekst,
- ograniczenie wymiaru dla wybranego koloru.
Sposób otwierania jest niezależny od materiału. Szerokie skrzydło przesuwne i wąskie uchylne mogą mieć tę samą nazwę handlową profilu, a inne okucia. Wracając do ruchu skrzydła: rodzaje okien.
Głębokość zabudowy nie jest rankingiem
W opisach PVC wracają liczby 70, 80, 90 mm. To głębokość profilu mierzona w kierunku prostopadłym do szyby, od strony pomieszczenia do strony elewacji. Nie jest to grubość muru, szerokość szczeliny montażowej ani „ilość ciepła”. Dwa profile o tej samej głębokości mogą mieć inny układ komór, inne wzmocnienie stalowe i inną liczbę uszczelek. Porównywać da się karty, nie samą milimetrową etykietę.
Głębszy profil częściej mieści szersze zespolenie. Czy to się opłaca cieplnie, widać dopiero w Uw całego okna, nie w głębokości ramy. Rachunek jest na stronie współczynników. Sposób, w jaki tę ramę wstawia się w mur, jest na stronie montażu.
Dwie uszczelki i trzy uszczelki
Uszczelka przylgowa zamyka styk skrzydła z ościeżnicą. Dodatkowa uszczelka środkowa dzieli przestrzeń między ramami na strefy. W karcie bywa to nazwane „uszczelnieniem środkowym” albo po prostu liczbą uszczelek. Sama liczba nie mówi, z jakiego materiału jest guma i czy da się ją później wymienić bez zdejmowania skrzydła.
Przy odbiorze widać, czy uszczelka leży w narożniku bez fali i czy nie jest przycięta „na styk” tak, że końce się rozchodzą. Tego nie zastąpi zapis „trzy uszczelki” w ofercie. Późniejsze smarowanie i wymiana odcinka są w konserwacji.
Kolor, okleina i rozszerzalność
Biała rama PVC i rama w ciemnej okleinie nagrzewają się inaczej. Ciemna powierzchnia od południa bierze więcej słońca, profil pracuje mocniej, a luz montażowy z karty producenta bywa wtedy większy niż przy bieli. To nie jest wada koloru. To powód, żeby w opisie prac była szczelina i sposób jej wypełnienia, a nie samo słowo „antracyt”.
Okleina i lakier to warstwy powierzchni. Nie zmieniają głębokości profilu. Na elewacji od ulicy kolor od zewnątrz bywa wspólną decyzją budynku. Kolor od strony pokoju może być inny. Oba zapisuje się osobno, tak jak kierunek otwarcia zapisuje się osobno od materiału. Ruch skrzydła jest w tekście o rodzajach okien.
Wzmocnienie, którego nie widać na zdjęciu
W profilu PVC zwykle siedzi kształtówka stalowa albo inne usztywnienie. Na elewacji jej nie widać. W karcie bywa przekrój. Przy szerokim skrzydle i ciężkim zespoleniu trzyszybowym to usztywnienie, okucie i zawiasy pracują razem. Samo „okno PVC” nie mówi, czy skrzydło jest przewidziane na taki ciężar.
Aluminium ma inną drogę: metal dobrze przewodzi ciepło, więc w profilu okiennym pojawia się przekładka z tworzywa, nazywana przekładką termiczną. Jej obecność albo brak jest informacją z przekroju, nie z koloru ramy. Drewno przewodzi ciepło słabiej niż surowe aluminium i wymaga powłoki, którą się odnawia. Żaden z tych opisów nie ustawia materiałów w kolejności od najlepszego. Serwis takiej kolejności nie publikuje.
Co wynotować, gdy na biurku leżą dwa przekroje
- Materiał ramy i, jeśli jest, materiał nakładki od zewnątrz.
- Głębokość zabudowy w milimetrach, z nazwą systemu tylko wtedy, gdy jest na karcie.
- Liczba i układ uszczelek.
- Maksymalny wymiar skrzydła i dopuszczalny ciężar zespolenia, jeśli karta je podaje.
- Kolor od wewnątrz i od zewnątrz osobno.
- Czy w ramie jest miejsce na nawiewnik.
Uf, czyli współczynnik samej ramy, bywa na tej samej karcie co Ug szyby. Nie wolno ich zamieniać. Całe okno opisuje Uw. Jeśli w korespondencji jest tylko jedna liczba bez symbolu, wróć do tekstu o izolacyjności, zanim zestawisz dwa opisy.